W implantologii lasery znajdują zastosowanie tylko jako wspomaganie tradycyjnie przeprowadzanych zabiegów. Preparacja tkanki kostnej z użyciem laserów erbowych jest wprawdzie możliwa, ale ze względu na trudności z nadaniem preparacji

pożądanego kształtu nie znajduje zastosowania w implantologii.
Światło emitowane przez laser diodowy nie wchłania się w metalach, w związku z czym można stosować je wokół implantów, aczkolwiek przy bezpośrednim kontakcie włókna szklanego z metalem pojawia się pewien efekt termiczny. Laser diodowy może jednak zupełnie bezpiecznie zostać wykorzystany przy zabiegu odsłaniania implantów. Zaletami takiego zabiegu laserowego są przyspieszone gojenie tkanek wokół śruby gojącej oraz brak krwawienia w trakcie zabiegu, co ułatwia precyzyjną lokalizację implantu.Za pomocą lasera diodowego i erbowego można też przeprowadzić dezynfekcję powierzchni implantu jako zabieg wspomagający przy leczeniu periimplantitis. Sposób przeprowadzenia zabiegu jest identyczny jak w przypadku patologicznych kieszonek przyzębia
– włókno szklane jest prowadzone okrężnym ruchem wokół powierzchni implantu w przestrzeni pomiędzy implantem a dziąsłem. Zabieg jest niebolesny dla pacjenta, przyczynia się do redukcji stanu zapalnego i ilości bakterii w naświetlonej okolicy.

LASEROTERAPIA W STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ

Jednym z głównym magnesów przyciągających pacjentów, ale i lekarzy stomatologów do laseroterapii jest chęć zastąpienia końcówek szybkoobrotowych i wierteł przy opracowywaniu tkanek twardych innymi rozwiązaniami technologicznymi. Lasery oparte na kryształach erbowo-YAGowych są w zasadzie jedynym rozwiązaniem stosowanym w stomatologii zachowawczej. Emitują promieniowanie o długości fali ok. 2900 nm, które doskonale wchłania się w wodzie, a jego absorpcja odbywa się bardzo płytko w tkankach (czyli jest bardzo precyzyjna). Zjawiskiem fizycznym związanym z laserową preparacją tkanek twardych jest nagłe odparowanie cząsteczek wody z tkanki, które powoduje odkruszenie fragmentu szkliwa i zębiny. Dzięki temu nie dochodzi w żaden sposób
do zjawiska karbonizacji tkanki i nie ulegają one spaleniu na powierzchni preparacji. Zabieg opracowywania tkanek jest całkowicie niebolesny dla pacjenta, chociaż powinien odbywać się z chłodzeniem wodnym, aby zapobiec przegrzaniu miazgi. Pacjent nie odczuwa również żadnego kontaktu jakiegokolwiek narzędzia z tkankami, brak jest również odgłosów kojarzonych z pracą końcówek szybkoobrotowych. Nie stwierdzono żadnych negatywnych konsekwencji dla miazgi związanych z laserowym opracowywaniem ubytków przy stosowaniu chłodzenia wodnego. Można zauważyć wręcz pewną selektywność preparacji laserowej, której bardziej poddaje się zębina zmieniona próchnicowo (zawierająca więcej wody) niż zdrowa. Dzięki temu szybciej usuwana jest próchnica, a w tkankach zdrowych laser jest mniej wydajny. Z użyciem lasera można opracowywać ubytki wszystkich klas, zachowując dużą precyzję cięcia tkanek. Należy jednak pamiętać o pewnych ograniczeniach związanych ze stosowaniem promieniowania laserowego, zwłaszcza w kontekście nawyków wynikających z preparacji tkanek wiertłami szybkoobrotowymi. Pracując laserem, trzeba cały czas uważnie kontrolować głębokość preparacji, jako że jest ona zależna tylko od czasu, na jaki skupi się promień lasera w jednym miejscu. Lekarz nie dostaje natomiast żadnej informacji zwrotnej ze strony dotyku, tak jak to jest przy reparacji wiertłem. Promień lasera opracowuje tkanki w linii prostej, wycinając w nich kształt wydłużonego stożka. Na początku zazwyczaj doświadcza się trudności związanych z odpowiednim ukształtowaniem ubytku oraz niemożnością pracy boczną stroną narzędzia (jak w przypadku wierteł). Z tej przyczyny preparacja laserowa nie znajduje zastosowania w protetyce stomatologicznej. Przy preparacji laserowej brak jest odgłosu pracującej turbiny, nie oznacza to jednak, że jest
ona bezgłośna. Pacjent w trakcie zabiegu będzie słyszał dość głośne stukanie związane z odparowywaniem wody przy każdym impulsie lasera. Mimo stosowania chłodzenia wodnego może też pojawić się zapach denaturowanego białka. Ten problem jednak rozwiązuje wykorzystanie przy preparacji końcówki ssaka.

LASEROTERAPIA W PROTETYCE

W leczeniu protetycznym pacjentów zastosowanie lasera diodowego do zabiegów chirurgicznych w obrębie tkanek miękkich niesie ze sobą wiele korzyści. Wycinanie tkanek za pomocą lasera jest zabiegiem precyzyjnym, a rany goją się bardzo szybko. Cały zabieg odbywa się bez krwawienia z tkanek, co nakomicie ułatwia ich obserwację i ocenę w trakcie zabiegu, jak również umożliwia przeprowadzenie na tej samej wizycie dalszych zabiegów protetycznych, które w innym przypadku mogłyby być niemożliwe do wykonania ze względu na krwawienie z tkanek. Zazwyczaj myśli się o laserze diodowym głównie jako narzędziu do chirurgii tkanek miękkich, jednak dzięki modulacji promienia laserowego ma on o wiele więcej zastosowań. W endodoncji i periodontologii wykorzystuje się promień lasera do dezynfekcji zębiny w kanałach korzeniowych i kieszonek dziąsłowych. Przy innych nastawieniach może mieć on również działanie biostymulacyjne. Odpowiednie zaprogramowanie pulsacji i mocy lasera wpływa na kieszonkę dziąsłową, dając efekt zbliżony do delikatnej retrakcji. W przypadku preparacji dodziąsłowych można zastąpić w ten sposób aplikację nitek retrakcyjnych przed wyciskiem.Zabieg polega na wprowadzeniu do kieszonki dziąsłowej na głębokość ok. 0,5–1 mm końcówki z włókna szklanego o średnicy 300 μm. Następnie aktywuje się laser i przesuwa końcówkę w kieszonce wzdłuż obwodu każdego zęba po szlifowaniu, powtarzając czynność dwa razy i cały czas utrzymując końcówkę w ruchu. Taki zabieg powoduje dehydratację dziąsła bez jego
uszkodzenia, dzięki czemu na pewien czas odkleja się ono od powierzchni zęba, umożliwiając wniknięcie masy wyciskowej w kieszonkę. Nie podlega jednak żadnym widocznym zmianom i po pobraniu wycisku po prostu wraca na swoje miejsce. Wycisk jest równie dokładny jak przy tradycyjnej retrakcji nitkami, ale retrakcja laserowa trwa o wiele krócej i jest zabiegiem o wiele mniej obciążającym dla pacjenta ze względu na swoją bezbolesność i brak uczucia
ucisku na dziąsła. Nie ma również żadnego ryzyka uszkodzenia kieszonki dziąsłowej, co może się zdarzyć przy zbyt mocnym wprowadzeniu nitki retrakcyjnej. Technik nie będzie miał żadnego problemu z uzyskaniem odpowiedniej dokładności przebiegu licówek w okolicy stopnia na modelu, a ostateczna praca protetyczna, zacementowana tydzień po preparacji zębów i wyciskach, będzie idealnie dopasowana w okolicy przydziąsłowej.

LASEROTERAPIA BIOSTYMULACYJNA

Laseroterapia biostymulacyjna jest najczęściej zalecana jako wspomaganie tradycyjnych metod terapeutycznych, a nie samodzielna terapia. W trakcie naświetlania dochodzi do reakcji tkankowej na słabą wiązkę światła o mocy 2–200 mW o odpowiedniej długości fali. Światło może wnikać do organizmu na głębokość nawet 6 cm dzięki ograniczonemu pochłanianiu przez wodę. Światło o odpowiedniej długości fali wywołuje szereg zmian zachodzących w komórkach
organizmu poprzez procesy stabilizacji błon komórkowych, pobudzenie mitochondriów oraz zwiększenie potencjału energetycznego komórki. Z badań wynika, że mechanizm działania lasera powoduje wzrost liczebności limfocytów T oraz aktywności monocytów, makrofagów i neutrofilów, co zwiększa miejscowo odporność organizmu oraz przyspiesza procesy gojenia w miejscu stanu zapalnego. Same komórki ulegają pobudzeniu do działania poprzez mechanizmy związane z aktywnością mitochondriów.Główny zakres zastosowania to:

  • afty,
  • owrzodzenia,
  • nadżerki,
  • odleżyny,
  • opryszczka,
  • periodontopatie,
  • trudno gojące się rany,
    zmiany zapalne w tkankach miękkich oraz twardych.

 

WYBIELANIE LASEROWE

Można się zastanawiać, czy zabieg wybielania zębów jest w swej istocie zabiegiem terapeutycznym.Niemniej jednak efekt estetyczny związany z rozjaśnieniem zębów jest pożądany przez pacjentów i jako taki powinien być możliwy do osiągnięcia w gabinecie stomatologicznym. Lasery, zwłaszcza diodowe, mają potwierdzone właściwości aktywujące dedykowane środki do wybielania, działając na podobnej zasadzie do lamp wybielających.Zabieg wybielania może obejmować jeden ząb lub więcej. W każdym przypadku konieczne jest wcześniejsze oczyszczenie zębów szczoteczką. Warto również porównać kolor zębów
ze skalą kolorystyczną jako punktem odniesienia do oceny efektu wybielania. Wokół każdego z wybielanych zębów nakłada się Liquid Dam (płynny koferdam) i naświetla go. Warstwa materiału powinna całkowicie izolować tkanki dziąsła od kontaktu z środkiem wybielającym ze względu na możliwość ich uszkodzenia.
Środek wybielający należy przygotować, mieszając w odpowiednich proporcjach płyn i proszek w ilości odpowiadającej obszarowi wybielania. Warto spróbować przygotować niewielką ilość środka wcześniej, gdyż po zmieszaniu zwiększa on znacznie swoją objętość. Przygotowaną porcję żelu nanosi się na zęby za pomocą nakładacza, pokrywając całą wybielaną powierzchnię. Następnie naświetla się żel nałożony na zęby za pomocą kątnicy do wybielania lub standardowej końcówki, wybierając program do wybielania w laserze diodowym (program „wybielanie”). Czas naświetlania jednego miejsca powinien wynosić 30 sekund. Odległość kątnicy od naświetlanej powierzchni powinna wynosić 3–8 cm. Po naświetleniu należy pozostawić żel na zębach przez czas 15 minut. Po upływie wymaganego czasu konieczne jest staranne spłukanie żelu z powierzchni zębów strumieniem wody z dmuchawki i ssaka. Następnie należy ocenić efekt wybielania i powtórzyć procedurę, jeśli jest taka konieczność. Efekt wybielania może być uzależniony od indywidualnej budowy szkliwa pacjenta. Po kończonym zabiegu wybielania na szkliwo można nałożyć lakier fluorowy lub środek do znoszenia nadwrażliwości (jeśli jest taka konieczność).

pdfLaseroterapia-w-stomatologii.pdf